Xoắn tinh hoàn – Bệnh lý cần được phát hiện sớm

Xoắn tinh hoàn là hiện tượng tinh hoàn bị xoắn quanh trục của nó làm cản trở và tắc nghẽn mạch máu nuôi của tinh hoàn dẫn đến thiếu máu và hoại tử tinh hoàn.
Vì sao xoắn tinh hoàn lại nguy hiểm? Tinh hoàn được cấp máu hoàn toàn bở động mạch tinh hoàn, động mạch này có đoạn chạy dài nằm trong thừng tinh xuống tinh hoàn, vị trí này rất dễ xoắn nếu tinh hoàn quay quanh trục của nó làm tinh hoàn mất tưới máu hoàn toàn. sẽ gần như không hồi phục nếu quá trình xoắn quá 24 tiếng và không được can thiệp kịp thời.

1. Một số nguyên nhân gây xoắn tinh hoàn:

– Nguyên nhân gây xoắn tinh hoàn được cho là do phản xạ co cơ bìu đột ngột xảy ra trên những bệnh nhân có dị dạng về giải phẫu như: Màng tinh hoàn rộng, tinh hoàn di động như quả lắc, Mạc treo tinh hoàn rộng làm cho tinh hoàn dễ di động, Thừng tinh dài, dây kéo tinh hoàn dài, hoặc thừng tinh ngắn, mạc treo tinh hoàn hẹp kéo ngược tinh hoàn lên.

– Các yếu tố môi trường như thời tiết lạnh, độ ẩm cao và áp xuất khí quyển thấp làm cho cơ bìu phản ứng co bóp mạnh hơn, gây ra phản xạ co cơ bìu đột ngột cũng được cho là một trong những nguyên nhân gây xoắn.

– Các yếu tố như chấn thương, một số hoạt động thể thao như đạp xe bơi lội trượt tuyết, hay hoạt động tình dục quá mạnh cũng làm xoắn thừng tinh trên những tinh hoàn không được cố định tốt trong bìu.

Tuy nhiên phần lớn các trường hợp xoắn tinh hoàn không rõ nguyên nhân, cơ chế xoắn cũng chưa được giải thích đầy đủ.

 2. Các triệu chứng của bệnh lý bệnh nhân nhận biết được:

– Đau bìu: là triệu chứng thường gặp, khởi phát thường đột ngột, nhanh chóng với các triệu chứng đau dữ dội vùng bìu lan lên ống bẹn hay hố chậu hai bên. Đau thường liên tục hoặc thành cơn, cơn đau có thể giảm sau 6 giờ từ lúc khởi phát.

– Buồn nôn hoặc nôn là triệu chứng thường gặp khi bệnh nhân bắt đầu đau, kèm theo đó là triệu chứng rối loạn tiểu tiện, tiểu khó, tiểu nhiều lần cũng thường gặp.

– Các triệu chứng thực thể rõ rệt như : Sưng, nóng, đỏ và đau nổi trội ở tinh hoàn bên xoắn, đau nhiều khi đụng chạm vào tinh hoàn

3. Chẩn đoán xoắn tinh hoàn:

– Bệnh nhân đến viện với các triệu chứng cơ năng và thực thể rõ rệt như ở trên. Vậy chẩn đoán xoắn tinh hoàn ngoài như triệu chứng trên bạc sỹ còn sử dụng cận lâm sàng đặc biệt hữu ích đó là siêu âm doppler tinh hoàn.

– Trên siêu âm doppler mạch có thể thấy rõ tình trạng tưới máu nuôi dưỡng của tinh hoàn. Đánh giá được kích thước, vị trí của tinh hoàn. Ngoài ra có thể thấy được tương đối vị trí xoắn ở thừng tinh.

4. Điều trị xoắn tinh hoàn như thế nào?

– Thời gian điều trị tháo xoắn tinh hoàn tốt nhất là 6 giờ đầu từ lúc khởi phát đau, sau 12 giờ tỷ lệ phục hồi của tinh hoàn giảm 50%, thời gian can thiệp càng lâu thì khả năng phục hồi của trinh hoàn càng giảm

– Hiện nay phẫu thuật mở bìu tháo xoắn tinh hoàn là phẫu thuật ít phức tạp mang lại hiệu quả cao. Song song với việc tháo xoắn, phẫu thuật viên sẽ cố định tinh hoàn bên để tránh trường hợp tinh hoàn xoắn trở lại. Một số trường hợp đến muộn, tinh hoàn thiếu máu không phục hồi phải tiến hành cắt tinh hoàn

5. Phương pháp dự phòng xoắn tinh hoàn:

–  Xoắn tinh hoàn là bệnh lý nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản của nam giới, do đó am hiểu kiến thức, các triệu chứng phổ biến để nhận biết xoắn tinh hoàn sớm là phương pháp dự phòng hữu ích nhất. Ngoài ra cần đến khám sớm khi bệnh nhân có những triệu chứng bất thường.

– Khám định kỳ để nhận biết 1 số dị tật giải phẫu của bệnh nhân ở vùng bìu cũng góp phần chuẩn bị tinh thần và cách xử trí khi bệnh nhân bị xoắn tinh hoàn.

Nguyễn Linh ( Tổng hợp )