Viêm gan virus A lây lan ra sao, cách phát hiện sớm căn bệnh này

Viêm gan A tuy không là bệnh lý nguy hiểm nhưng nó lại có khả năng lây nhiễm nhanh, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, học tập và công việc của người bệnh. Vậy, viêm gan virus A lây qua đường nào, cách nào phát hiện sớm căn bệnh này?

Viêm gan virus A là bệnh nhiễm trùng gan cấp tính do virus viêm gan A (HAV) gây ra. Bệnh khiến các tế bào biểu mô gan bị tổn thương, làm ảnh hưởng đến hoạt động và chức năng gan.
Đây là một trong những loại viêm gan virus phổ biến trên thế giới, với tỷ lệ mắc bệnh cao ở các nước có thu nhập thấp, trung bình. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng 1,4 triệu trường hợp mắc viêm gan A. Dạng viêm gan này rất dễ lây lan qua thức ăn hoặc nguồn nước bị ô nhiễm. Hầu hết người mắc viêm gan A đều hồi phục sau vài tháng và không để lại bất cứ vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nào. Đối tượng mắc bệnh hầu hết là trẻ nhỏ hơn 10 tuổi (90%).

Con đường lây truyền virus viêm gan A

Con đường lây lan chủ yếu của virus viêm gan A là qua đường tiêu hóa (đường phân – miệng), tức là ăn phải thức ăn hoặc sử dụng nước uống có chứa virus. Bên cạnh đó, loại virus này cũng có thể lây nhiễm khi tiếp xúc gần gũi (quan hệ tình dục miệng-hậu môn) với người bị nhiễm bệnh. Cụ thể, một số trường hợp có thể làm lây lan virus như sau:

• Ăn thức ăn không đảm bảo vệ sinh, người chế biến bị nhiễm virus viêm gan A hoặc không tuân thủ quy trình rửa tay đúng cách trước khi chạm vào thức ăn.
• Ăn sống các loại động vật có vỏ (tôm, cua, sò, ốc…) từ nguồn nước bị ô nhiễm.
• Sử dụng nguồn nước nhiễm virus viêm gan A.
• Ăn chung, dùng chung đồ dùng cá nhân (vật dụng ăn uống, khăn, bàn chải đánh răng …) với người mắc bệnh viêm gan A.
• Quan hệ tình dục với người bị nhiễm virus.

Ngoài ra, virus cũng có thể lây truyền qua đường máu, tuy nhiên khả năng lây lan theo cách này là rất thấp vì có rất ít virus viêm gan A tồn tại trong máu người bệnh.

Triệu chứng nhiễm virus viêm gan A

Các dấu hiệu và triệu chứng viêm gan A thường xuất hiện đột ngột, sau khi người bệnh bị nhiễm virus từ 2 – 4 tuần.

Các biểu hiện điển hình là:

• Người bệnh mệt mỏi: Hoạt động của gan bị suy giảm, các chất độc không được đào thải đúng cách khiến cơ thể trở nên uể oải, mệt mỏi và khó chịu.
• Xuất hiện rối loạn tiêu hóa: Nhiễm trùng gan làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa, dẫn đến tình trạng buồn nôn hoặc nôn, chán ăn, ăn không ngon miệng, tiêu chảy, đau bụng hoặc khó chịu ở vùng bụng phía trên bên phải…
• Có biểu hiện sốt nhẹ: Nếu người bệnh bị sốt nhẹ và kéo dài thì nên đi khám để kiểm tra xem liệu mình có bị nhiễm virus HAV hay không.
• Ngoài ra, có các biểu hiện ngoài da: Vàng da, vàng mắt là triệu chứng điển hình khi mắc phải tình trạng viêm gan virus A. Mức độ vàng da, vàng mắt tùy thuộc mức độ tổn thương gan. Bệnh nhân có thể ngứa da khi vàng da tắc mật nặng.
• Nước tiểu màu vàng đậm; phân nhạt, chuyển màu xám xỉn: Sự thay đổi nồng độ bilirubin máu cũng ảnh hưởng đến màu sắc của nước tiểu và phân.

Không phải tất cả những ai nhiễm bệnh cũng đều biểu hiện các triệu chứng trên. Người lớn thường có các triệu chứng rõ ràng hơn trẻ em. Chỉ khoảng 10% trẻ nhỏ dưới 6 tuổi bị nhiễm virus viêm gan A có biểu hiện vàng da, trong khi đó, tỷ lệ các trường hợp bị vàng da ở trẻ lớn và người lớn nhiễm bệnh lên đến hơn 70%.

Các triệu chứng của viêm gan A thường biến mất sau vài tuần. Tuy nhiên, cũng có trường hợp tình trạng nhiễm trùng trở nên nặng hơn, kéo dài đến vài tháng hoặc dẫn đến biến chứng nguy hiểm

Cách phòng tránh virus viêm gan A

Hiện nay, viêm gan virus A chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Thay vào đó, phác đồ điều trị chủ yếu vẫn là đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng và tránh tổn thương gan vĩnh viễn. Viêm gan A có thể được ngăn ngừa bằng cách vệ sinh cá nhân tốt và vệ sinh môi trường.

Đặc biệt, viêm gan A hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vaccine viêm gan A. Chủng ngừa rất an toàn và hiệu quả. Tiêm đủ liều sẽ bảo vệ cơ thể chống lại virus.

Thu Hiền( theo báo SK&ĐS)