Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật Nghệ An

https://www.cdcnghean.vn

'Sống thực vật' nếu điều trị muộn lao màng não

Lao màng não tấn công mọi lứa tuổi, bệnh khởi đầu với những triệu chứng không đặc hiệu như: nhức đầu, chóng mặt, ù tai… khá giống với các bệnh thông thường khác. Chính vì vậy, các triệu chứng bệnh khó nhận biết, dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Lao màng não tấn công mọi lứa tuổi, bệnh khởi đầu với những triệu chứng không đặc hiệu như: nhức đầu, chóng mặt, ù tai… khá giống với các bệnh thông thường khác. Chính vì vậy, các triệu chứng bệnh khó nhận biết, dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Lao màng não thường để lại di chứng nặng nếu nhập viện muộn

Dù chỉ chiếm 5% tổng số các trường hợp nhiễm lao, nhưng lao màng não có tiên lượng nặng, tỉ lệ tử vong cao và thường để lại di chứng nặng nếu nhập viện muộn (khi đã hôn mê sâu), tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân lao màng não khoảng 70-80%.

Những người qua khỏi có thể gặp những biến chứng nặng nề như sống thực vật, động kinh, mù mắt, liệt dây thần kinh 3 hoặc 4, liệt nửa người hoặc 2 chi dưới, thiểu năng trí tuệ, thay đổi tính tình, béo phì, vô kinh ở nữ giới…

Một trường hợp bệnh nhân bị lao màng não, nhiễm trùng máu nặng điều trị tại Bệnh viện Vũng Tàu.

Biểu hiện bệnh lao màng não

Lao màng não xuất hiện khi vi khuẩn lao xâm nhập vào cơ thể và theo đường máu đến tấn công não và màng não. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi. Ở người lớn, lao màng não thường gặp ở lứa tuổi 20-50, nam mắc nhiều hơn nữ. Ở trẻ em, bệnh chủ yếu ở lứa tuổi 1-5.

Bệnh khởi đầu với những triệu chứng không đặc hiệu: nhức đầu, chóng mặt, ù tai, co giật khu trú, liệt, nói sảng, buồn bã… khá giống với các bệnh thông thường như cảm cúm, rối loạn tiền đình, viêm xoang, rối loạn tâm lý. Nhìn chung, các triệu chứng bệnh ở giai đoạn này khó nhận biết được, dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Khi bệnh tiến triển, tùy thuộc vào thời gian mắc bệnh sớm hay muộn mà các triệu chứng của lao màng não có thể rất nghèo nàn hoặc phong phú.

Tuy nhiên, càng về sau các biểu hiện bệnh càng đầy đủ và rõ ràng như: sốt và ớn lạnh, sốt kéo dài, tinh thần thay đổi; đau đầu khu trú hoặc lan tỏa, liên tục hoặc thành từng cơn, âm ỉ hoặc dữ dội, buồn nôn và nôn, nôn vọt không liên quan tới bữa ăn; bí đại tiểu tiện (thường gặp bí tiểu). Các biểu hiện rối loạn ý thức có thể có với mức từ nhẹ đến nặng (hôn mê), nhạy cảm và sợ ánh sáng (thường nằm quay mặt vào phía góc tối).

Do các biểu hiện này cũng gặp ở các bệnh về não khác như u não, xuất huyết não, màng não, viêm màng não mủ, viêm màng não do nấm… nên bệnh nhân và ngay cả thầy thuốc cũng chẩn đoán nhầm, tập trung điều trị các bệnh về não mà bỏ qua việc điều trị lao.

Lao màng não thường gặp trên các cơ thể có hệ miễn dịch suy yếu như: HIV/AIDS, nghiện rượu bia, lao phổi hoặc mắc các bệnh lý ác tính…

Chẩn đoán lao màng não

Lao màng não được chẩn đoán chủ yếu dựa vào xét nghiệm dịch não tủy, bệnh nhân được bác sĩ chuyên khoa thăm khám định hướng bệnh và được chỉ định chọc dò dịch não tủy làm các xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh như: Nhuộm Gram hoặc các xét nghiệm khác và nuôi cấy dịch não tủy, Phản ứng chuỗi polymerase (PCR) của dịch não tủy, kiểm tra dịch não tủy đánh giá số lượng tế bào, protein, glucose.

Ngoài ra bệnh nhân được làm các xét nghiệm khác như: cấy máu, X-quang ngực thẳng, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ sọ não, các xét nghiệm khác để phát hiện bệnh lao…

Lao màng não xuất hiện khi vi khuẩn lao xâm nhập vào cơ thể và theo đường máu đến tấn công não.
Điều trị lao màng não

Khi được chẩn đoán lao màng não bệnh nhân được chỉ định các thuốc chống lao theo phác đồ Bộ Y tế, kết hợp điều trị triệu chứng: chống viêm, chống nôn, giảm đau… Khả năng phục hồi bệnh sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và thời gian bắt đầu điều trị. Nếu được điều trị trước khi xuất hiện triệu chứng thì khả năng thành công cao.

Phòng bệnh lao màng não

Khi thấy cơ thể có những triệu chứng nhức đầu, chóng mặt, ù tai kéo dài, bệnh nhân nên đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Đặc biệt, những người đã mắc các thể lao khác (như lao phổi, lao hạch, lao tiết niệu, lao xương…); những người sức đề kháng suy giảm do suy dinh dưỡng, sau nhiễm virus, không tiêm phòng lao, nhiễm HIV, đái tháo đường,… cần tuân thủ tốt các hướng dẫn điều trị, có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, không làm việc quá sức để vi khuẩn lao không có cơ hội tấn công lên não.

Cũng như các bệnh lao khác, lao màng não nếu được phát hiện sớm, dùng các thuốc điều trị lao đặc hiệu và các biện pháp hồi sức tích cực, việc chẩn đoán và điều trị bệnh ngày càng đạt được kết quả khả quan, tỉ lệ tử vong và di chứng do bệnh đã giảm đi đáng kể.

Sốt cao liên tục và không đi lại được vì lao màng não, nhiễm trùng máu nặng

Các bác sĩ Bệnh viện Vũng Tàu vừa điều trị, cứu sống một trường hợp lao màng não, nhiễm trùng máu nặng. Bệnh nhân là anh H.T.P. (50 tuổi, ngụ TP Vũng Tàu) nhập viện trong tình trạng nằm li bì, gọi hỏi trả lời chậm chạp, sốt cao liên tục, không đi lại được. Người thân cho biết, trước đó bệnh nhân uống rượu liên tục 3 ngày không ăn, có tiền sử hút thuốc lá nhiều (trung bình 2-3 gói/ngày), loét vùng chậu.

Bệnh nhân từng phẫu thuật đùi phải và mới được rút đinh xương đùi cách đó 2 tuần tại một cơ sở y tế khác, vết thương còn rỉ ít dịch vàng khi nhập viện. Sau khi tiếp nhận, các bác sĩ đã tiến hành khám lâm sàng, chỉ định chọc dịch não tủy, chụp MRI sọ não, cấy máu, cấy đờm, tầm soát lao phổi cho bệnh nhân.

Kết quả cấy máu dương tính với tụ cầu đa kháng, còn xét nghiệm dịch não tủy cho thấy bệnh nhân bị lao màng não. Điều này đồng nghĩa trong cùng một thời điểm, bệnh nhân vừa bị lao màng não, vừa bị nhiễm trùng máu do vi khuẩn tụ cầu.

Ngay khi xác định tình trạng của anh P, ekip điều trị đã áp dụng các phác đồ điều trị nhiễm trùng máu, kháng lao phù hợp. Nhờ sự chăm sóc nhiệt tình của các nhân viên y tế khoa Cấp cứu, Truyền nhiễm và Nội tổng hợp, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Sau 1 tháng điều trị, bệnh nhân đi lại và ăn uống bình thường, không đau đầu, không sốt, được xuất viện.

Thu Hiền( theo báo SK&ĐS)

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây