Một số câu hỏi thường gặp liên quan đến K=K (Không phát hiện = Không lây truyền)

K=K (Không phát hiện + Không lây truyền), thông điệp này giúp người nhiễm HIV, bạn tình và cộng đồng hiểu rằng điều trị ARV sớm, hiệu quả và liên tục, cho phép người nhiễm HIV sống lâu, khỏe mạnh, có con, không phải lo lắng về việc lây truyền HIV cho bạn tình của họ.

Điều này có nghĩa rằng nếu người sống chung với HIV uống thuốc ARV hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ, đạt được và duy trì tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện (dưới 200 bản sao/ml máu) thì không có nguy cơ lây truyền virus HIV sang bạn tình âm tính qua đường tình dục.

Tải lượng virus là số lượng virus trong mẫu máu xét nghiệm của người sống chung với HIV. Nhìn chung, tải lượng virus càng cao, khả năng lây truyền HIV càng cao. Thuốc ARV có thể làm giảm tải lượng virus của người nhiễm xuống thấp đến mức không thể đếm được khi xét nghiệm.

Bằng chứng khoa học của K=K

Ba nghiên cứu quan trọng - HPTN 052, PARTNER và Opposites Attract - đã theo dõi hàng ngàn cặp bạn tình ở nhiều quốc gia. Trong những nghiên cứu này đối tượng tham gia nghiên cứu là cặp bạn tình dị nhiễm: Một người có HIV dương tính và người kia HIV âm tính. Nghiên cứu đã báo cáo về nguy cơ lây truyền HIV cho bạn tình khi người có HIV dương tính đang điều trị ARV và đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện.

Nghiên cứu PARTNER và Opposites Attract đã ghi nhận gần 70.000 hành vi quan hệ tình dục giữa nam với nam và nam với nữ của hàng ngàn cặp trong nhiều quốc gia. Mặc dù những cặp này không sử dụng bao cao su hay các biện pháp can thiệp khác, nhưng tỉ lệ lây truyền HIV từ bạn tình dương tính sang bạn tình âm tính bằng không, nếu bạn tình dương tính đạt được tải lượng virus ổn định dưới ngưỡng phát hiện.

Bằng chứng khoa học đã rõ ràng là: Người sống chung với HIV điều trị ARV hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ nếu đạt được và duy trì tải lượng virus không phát hiện sẽ không có nguy cơ lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục cho bạn tình âm tính.

Do đó, khi xét nghiệm mà có kết quả dương tính với HIV, bạn hãy đăng ký ngay vào chương trình và bắt đầu điều trị ARV càng sớm càng tốt và dùng thuốc ARV hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ.

Một số câu hỏi thường gặp liên quan đến K=K

1. Khi đạt được K=K có cần dùng bao cao su không?

Khi bạn đạt được K=K, bạn không cần sử dụng bao cao su để phòng ngừa lây truyền HIV, nhưng bao cao su sẽ bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, như lậu, chlamydia, giang mai, và giúp ngừa thai ngoài ý muốn.

2. Đạt được K=K có làm lây truyền HIV qua sử dụng chung dụng cụ tiêm chích không?

Các nghiên cứu chứng minh rằng điều trị ARV làm giảm đáng kể nguy cơ lây truyền HIV qua việc dùng chung bơm kim tiêm. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa chứng minh rằng, người có tải lượng virus HIV không phát hiện, không lây truyền HIV qua việc dùng chung kim tiêm.

3. K=K có làm lây truyền HIV qua việc cho con bú?

Các nghiên cứu chứng minh rằng điều trị ARV làm giảm đáng kể nguy cơ lây truyền HIV cho con từ những người mẹ cho con bú. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu chứng minh rằng những người có HIV ở mức không phát hiện được không lây truyền HIV khi cho con bú.

4. Khi đạt được K=K thì bạn tính âm tính với HIV có cần sử dụng PrEP?

PrEP là sử dụng thuốc kháng virus (ARV) để dự phòng lây nhiễm HIV ở người có nguy cơ cao chưa bị nhiễm HIV, giúp phòng ngừa lây nhiễm HIV.

Đối với các cặp đôi mà một trong hai người có HIV, họ có thể quyết định việc tuân thủ điều trị ARV và đạt tải lượng virus không phát hiện là hoàn toàn đủ để phòng ngừa lây truyền HIV.

Tuy nhiên bạn tình không có HIV có thể quyết định sử dụng PrEP nếu họ không chắc chắn về việc tải lượng virus ở bạn tình của mình có ở mức không phát hiện hay không. Ngoài ra, trong trường hợp có nhiều hơn một bạn tình hoặc muốn cảm thấy an tâm hơn, nên dùng PrEP để bảo vệ bổ sung.

5. Đạt được K=K có cần dùng PEP?

PEP, hay còn gọi là dự phòng sau phơi nhiễm, là việc sử dụng thuốc kháng virus HIV để dự phòng lây nhiễm HIV cho người âm tính với HIV và đã phơi nhiễm với HIV. PEP là một đợt điều trị ngắn hạn gồm các loại thuốc điều trị HIV được dùng ngay sau khi có khả năng bị phơi nhiễm với HIV để ngăn không cho virus xâm nhập vào cơ thể bạn.

Việc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cần được chỉ định và sử dụng càng sớm càng tốt, trong vòng 72 giờ (3 ngày) sau khi có khả năng bị phơi nhiễm với HIV, nếu không nó sẽ không hiệu quả.

Đối với các cặp đôi mà một trong hai người có HIV, PEP không được khuyến nghị khi quan hệ tình dục với người có tải lượng virus ở mức không phát hiện. Tuy niên, nếu người bạn tình có HIV không liên tục sử dụng thuốc ARV hoặc tải lượng virus không được ức chế, việc sử dụng PEP được khuyến nghị và có thể ngăn ngừa lây truyền HIV.

6. Đạt được K=K có làm lây truyền HIV qua tổn thương do kim tiêm đâm?

Nghiên cứu chưa chứng minh được là những người có tải lượng virus không phát hiện không thể lây truyền HIV cho những người bị đâm bởi kim tiêm chứa máu của họ. PEP HIV có thể được chỉ định trong trường hợp này.
 

Thu Hiền( theo báo SK&ĐS)