Mỗi giây phút không hành động chống kháng thuốc đều đặt tính mạng con người vào nguy hiểm

 Kháng thuốc hiện là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững. WHO đã xếp kháng thuốc vào danh sách 10 mối đe dọa hàng đầu với sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Tình trạng kháng thuốc không chỉ ảnh hưởng tới tất cả các lĩnh vực sức khỏe mà còn tác động sâu rộng tới toàn xã hội...

Đây là những thông tin được GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhấn mạnh tại lễ mít tinh hưởng ứng "Tuần lễ Thế giới nâng cao nhận thức về kháng thuốc" và hội nghị triển khai Kế hoạch hành động phòng, chống kháng thuốc lĩnh vực y tế giai đoạn 2024 – 2025 do Bộ Y tế phối hợp với WHO và các đối tác liên quan tổ chức hôm nay - 22/11 tại Hà Nội.

Cùng tham dự sự kiện có ông Marcus Winsley, Phó Đại sứ Vương quốc Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam và nhiều đại diện của các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Tỷ lệ kháng kháng sinh cao đã được ghi nhận ở các vi khuẩn thông thường, đặc biệt trong bệnh viện

Kháng thuốc xảy ra khi vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng không còn đáp ứng với các thuốc kháng vi sinh vật. Do kháng thuốc, kháng sinh và các thuốc khác trở nên không hiệu quả và việc điều trị nhiễm trùng khó khăn hoặc không thể, tăng nguy cơ lây lan bệnh, bệnh nặng và tử vong.

TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cũng nhấn mạnh thêm, kháng thuốc là mối đe dọa sức khỏe và sự phát triển toàn cầu. Ước tính vi khuẩn kháng thuốc là nguyên nhân trực tiếp gây ra 1,27 triệu ca tử vong và góp phần gây ra 4,95 triệu ca tử vong trên toàn cầu vào năm 2019.

Kháng thuốc cũng tạo gánh nặng lớn về chi phí cho cả hệ thống y tế và nền kinh tế. Kháng thuốc khiến chi phí điều trị gia tăng, ảnh hưởng đến năng suất lao động của bệnh nhân và người chăm sóc khi phải điều trị dài ngày.

Tại Việt Nam, tình trạng kháng thuốc đã trở thành một vấn đề y tế công cộng đáng quan tâm. Theo kết quả giám sát kháng thuốc gần đây, tỷ lệ kháng kháng sinh cao đã được ghi nhận ở các vi khuẩn thông thường, đặc biệt trong bệnh viện. Việc sử dụng sai mục đích và lạm dụng kháng sinh trong y tế và nông nghiệp là nguyên nhân chính gây ra kháng thuốc.

Theo TS.BS Cao Việt Tùng - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương bởi tình trạng kháng thuốc hiện nay. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương những năm gần đây tình trạng kháng thuốc ngày càng tăng. Điều này khiến việc điều trị của bác sĩ khó khăn hơn.

"Đặc biệt, trẻ em khác với người lớn. Những chức năng cơ thể trẻ chưa phát triển hoàn thiện, vì vậy khi sử dụng các loại kháng sinh liều cao hơn có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Đáng nói, hiện nay nhiều cha mẹ vẫn có thói quen tự ý sử dụng kháng sinh cho trẻ. Việc sử dụng không đúng chỉ định, không đúng liều làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Thậm chí, nhiều trẻ mắc bệnh thông thường đã kháng thuốc và bác sĩ buộc phải chỉ định phác đồ điều trị khác"- BS Tùng cho hay.

BS Tùng khuyến cáo người dân cần nâng cao nhận thức khi sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh. Sử dụng thuốc đúng liều, đúng chỉ định của bác sĩ.

Giáo dục là nền tảng trong cuộc chiến chống lại kháng thuốc

GS.TS. Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh: WHO đưa ra chủ đề năm nay của "Tuần lễ Thế giới nâng cao nhận thức về kháng thuốc" là "Giáo dục, Vận động, Hành động ngay", nhằm mục đích đẩy nhanh các nỗ lực nâng cao nhận thức và hành động đối phó với mối đe dọa ngày càng tăng của kháng thuốc. Đây là một chiến dịch toàn cầu nhằm thúc đẩy hiểu biết và hành động về kháng thuốc.

Giáo dục là nền tảng trong cuộc chiến chống lại kháng thuốc. Bộ Y tế cam kết nâng cao nhận thức trên tất cả các lĩnh vực—nhân viên y tế, các nhà hoạch định chính sách, các bên liên quan và cộng đồng.

Vận động là thiết yếu để đảm bảo kháng thuốc luôn là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự về y tế quốc gia và toàn cầu. Bộ Y tế đang thúc đẩy các kế hoạch hành động quốc gia mạnh mẽ tích hợp cách tiếp cận Một sức khỏe "One Health", giải quyết các vấn đề về sức khỏe con người, động vật và môi trường.

"Bộ Y tế hợp tác với các tổ chức khu vực và quốc tế như WHO, FAO, OIE và các tổ chức khác để thúc đẩy sự đoàn kết toàn cầu và các phản ứng phối hợp. Đồng thời chúng tôi kêu gọi các công ty dược phẩm, nhà nghiên cứu và nhà đổi mới tham gia phát triển các loại kháng sinh, vaccine và công cụ chẩn đoán mới"- Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nói.

Cùng đó, Thứ trưởng Bộ Y tế cho hay, kháng thuốc đặt ra yêu cầu hành động ngay lập tức và bền vững. Mỗi giây phút không hành động đều đặt tính mạng con người vào nguy hiểm và phá hoại hàng thập kỷ tiến bộ trong y học.

Bộ Y tế đang tăng cường các nỗ lực tại các cơ sở y tế, thúc đẩy vệ sinh tay và đảm bảo tiếp cận với nước sạch và vệ sinh môi trường; Đồng thời Bộ Y tế cũng đang thực thi các quy định nhằm hạn chế việc lạm dụng và sử dụng sai mục đích kháng sinh trong cả lĩnh vực y tế và nông nghiệp. Các hệ thống giám sát đang được tăng cường để theo dõi việc sử dụng kháng sinh và các mô hình kháng thuốc.

"Bộ Y tế kêu gọi toàn bộ ngành y tế tại tất cả các tỉnh thành triển khai thực hiện Chiến lược Quốc gia và Kế hoạch Hành động phòng, chống kháng thuốc trong y tế nhằm bảo vệ sức khỏe của người dân hiện tại và sức khỏe của các thế hệ tương lai, bảo vệ nguồn kháng sinh quý giá tại Việt Nam và trên toàn thế giới"- Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nói.

Bà Erin Kenny - Trưởng nhóm Chăm sóc sức khỏe toàn dân của WHO tại Việt Nam nhấn mạnh, kháng thuốc là một trong những mối đe dọa hàng đầu đối với sức khỏe và phát triển trên toàn cầu, cũng như tại Việt Nam. Đây cũng là ưu tiên trong hỗ trợ của WHO đối với Việt Nam.

Trong ngành y tế, kháng thuốc đe dọa nhiều thành tựu của y học hiện đại. Nó khiến các bệnh nhiễm trùng khó điều trị hơn và làm cho các thủ thuật và điều trị y tế khác – như phẫu thuật, sinh mổ và hóa trị liệu ung thư – trở nên nguy cơ hơn.

Kháng thuốc cũng tạo gánh nặng lớn về chi phí cho cả hệ thống y tế và nền kinh tế, ví dụ nó làm tăng nhu cầu chăm sóc tích cực và tốn kém hơn, ảnh hưởng đến năng suất lao động của bệnh nhân hoặc người chăm sóc thông qua thời gian nằm viện kéo dài và gây hại năng suất nông nghiệp.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Đại sứ của Đại sứ quán Anh và Bắc Irland, ông Marcus Winsley, cho biết: Chứng kiến những nỗ lực to lớn của chính phủ Việt Nam, bao gồm việc ban hành Chiến lược Quốc gia về Phòng chống Kháng thuốc giai đoạn 2023-2030 với tầm nhìn đến năm 2045 và chuỗi hoạt động thể hiện cam kết chính trị mạnh mẽ cũng như sự hợp tác đa ngành trong phòng chống và ứng phó với kháng thuốc, tôi có thể hình dung Việt Nam sẽ đi đầu trong việc đối mặt với mối đe dọa toàn cầu đang ngày càng gia tăng này.

"Việc chính thức ban hành Kế hoạch Hành động trong lĩnh vực y tế ngày hôm nay là một bước ngoặt quan trọng, góp phần đáng kể vào các nỗ lực giảm thiểu kháng thuốc trên toàn cầu, định hình sức khỏe và hạnh phúc của các thế hệ mai sau"- ông Marcus Winsley nói.
 

Thu Hiền (theo báo SK&ĐS)