Loại ung thư nào có thể phòng ngừa bằng vaccine?

Ung thư xảy ra khi các tế bào ở một bộ phận cơ thể phát triển và phân chia không kiểm soát, hình thành khối u và có thể lan sang các bộ phận khác của cơ thể...

Vaccine ung thư ‘huấn luyện’ hệ thống miễn dịch để bảo vệ cơ thể chống lại những kẻ xâm lược lạ hoặc các tế bào bất thường. Các vaccine này sẽ huấn luyện các tế bào tạo ra một phần protein ung thư (kháng nguyên) giống với kháng nguyên đã được xét nghiệm trước đó của bệnh nhân. Sau đó, hệ miễn dịch sẽ phát triển kháng thể chống lại chúng.

Các tế bào ung thư rất giỏi ẩn náu khỏi các tế bào miễn dịch mà cơ thể không nhận ra chúng nên chúng có thể phát triển. Vaccine giúp cơ thể nhận ra những tế bào ung thư chết người này để có thể chống lại chúng.

Các loại ung thư có thể được ngăn ngừa bằng vaccine

1. Ung thư cổ tử cung

Vaccine HPV là vaccine phòng ngừa ung thư duy nhất hiện có. Đây là vaccine được sử dụng để chống lại virus u nhú ở người. Virus này gây nhiễm trùng lây truyền qua quan hệ tình dục và vaccine được tiêm để phòng ngừa.

TS. Pooja Babbar, chuyên gia tư vấn, bác sĩ chuyên khoa ung thư, Bệnh viện CK Birla Gurugram (Ấn Độ) cho biết, vaccine cung cấp hơn 90% khả năng miễn dịch chống lại ung thư cổ tử cung. Trước đây, ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ và hiện đã tụt xuống vị trí thứ hai, trong khi ung thư vú đã trở thành loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ.

2. Ung thư hậu môn, đầu và cổ, dương vật, âm hộ và âm đạo

Tất cả các loại ung thư này đều có thể được ngăn ngừa với sự trợ giúp của vaccine phòng ngừa virus u nhú ở người (HPV).

3. Ung thư gan

Tiêm vaccine viêm gan B có thể ngăn ngừa viêm gan B và do đó làm giảm nguy cơ ung thư gan.

Viêm gan B là một bệnh về gan do virus viêm gan B (HBV) gây ra. Bệnh có thể từ nhẹ, kéo dài vài tuần (cấp tính) đến nghiêm trọng kéo dài (mạn tính) và dẫn đến ung thư gan. Tiêm vaccine viêm gan B làm giảm nguy cơ ung thư này.

TS. Babbar cho biết, vaccine có thể ngăn ngừa nhiễm trùng viêm gan B chuyển thành xơ gan, từ đó có thể ngăn ngừa ung thư biểu mô tế bào gan, vì phần lớn các trường hợp ung thư gan là do nhiễm trùng viêm gan B, nên việc tiêm vaccine này cũng có một số vai trò trong việc phòng ngừa.

4. Ung thư bàng quang

Trong ung thư bàng quang, vaccine BCG được sử dụng để điều trị các khối u ác tính giai đoạn đầu. Được làm từ vi khuẩn lao bất hoạt, khi BCG được đưa vào bàng quang dưới dạng chất lỏng thông qua ống thông, chúng hoạt động bằng cách kích thích các tế bào hệ thống miễn dịch, sau đó tấn công các tế bào ung thư bàng quang.

Trong các loại ung thư bàng quang có nguy cơ thấp, hóa trị được thực hiện nhưng trong các loại ung thư có nguy cơ trung bình đến cao, sẽ dùng vaccine BCG. Người ta đã chứng minh rằng vaccine này ngăn ngừa sự tiến triển của ung thư bàng quang giai đoạn đầu thành giai đoạn tiến triển và cũng làm giảm tỷ lệ tái phát.

5. Ung thư tuyến tiền liệt

Một loại vaccine có tên sipuleucel-T được sử dụng để điều trị cho những người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn hoặc lan rộng. Các tế bào miễn dịch được tiếp xúc với một phân tử từ các tế bào ung thư tuyến tiền liệt, sau đó được truyền trở lại cơ thể; giúp kéo dài sự sống cho những người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn.

Ai nên tiêm vaccine này?

- Vaccine viêm gan B thường được khuyến nghị cho trẻ sơ sinh, trẻ em chưa được tiêm vaccine trước đó hoặc những người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

- Vaccine HPV có thể được tiêm cho trẻ vị thành niên và người lớn để giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung.

- Vaccine BCG có hiệu quả tốt nhất đối với những người mắc ung thư bàng quang giai đoạn đầu.

- Tương tự như vậy, sipuleucel-T (provenge) thường được khuyến nghị cho nam giới được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn tiến triển…

Những cách khác để phòng ngừa ung thư

Ung thư có thể được ngăn ngừa bằng cách kết hợp thay đổi lối sống và các biện pháp phòng ngừa cần thiết khác. Điều này có thể bao gồm: Ăn các bữa ăn cân bằng, hạn chế đường, thực phẩm chế biến, duy trì hoạt động thể chất hơn 45 phút mỗi ngày, tránh hút thuốc và uống rượu, duy trì cân nặng khỏe mạnh, tiêm vaccine...

Khám sức khỏe định kỳ để biết được các thông tin về sức khỏe tổng thể, giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn đầu.

Bôi kem chống nắng mỗi ngày mỗi khi bạn bước ra ngoài để giảm nguy cơ ung thư da…

 

Thái Thuý (theo báo SK&ĐS)