Câu hỏi thường gặp liên quan đến thiểu năng tuần hoàn não

Thiểu năng tuần hoàn não là bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc biệt là người lao động trí óc.

Theo ThS.BS. Hoàng Khánh Toàn - nguyên Chủ nhiệm Khoa Đông y - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, trong y học cổ truyền, thiểu năng tuần hoàn não thuộc phạm vi các chứng huyễn vựng, đầu thống, thất miên, tiểu trúng phong... với các biện pháp trị liệu rất phong phú từ dùng thuốc, châm cứu, xoa bóp đến khí công, dưỡng sinh, y thực trị...

Đông y điều trị thiểu năng tuần hoàn não kết hợp bằng các phương pháp như châm cứu, vật lý trị liệu và sử dụng những bài thuốc có tác dụng hoạt huyết, tăng cường lưu thông máu... tùy vào chứng trạng của bệnh nhân.

Nguyên tắc điều trị cơ bản của chữa thiểu năng tuần hoàn não bằng Đông y là khai thông tắc nghẽn khí đạo, làm giãn nở mạch máu não, thúc đẩy thành lập tuần hoàn bàng hệ, tăng lưu lượng máu não, bảo vệ tế bào nội mô mạch máu và cải thiện khả năng biến dạng của hồng cầu khi đi trong các mao mạch não. Điều trị thiểu năng tuần hoàn não bằng Đông y với các bài thuốc cổ truyền còn có tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu, cải thiện tình trạng thiếu oxy não, loại bỏ các gốc tự do và ức chế hình thành huyết khối.

2. Cách sơ cứu bệnh nhân thiểu năng tuần hoàn não

Thiểu năng tuần hoàn não được xem là bệnh lý "tiền đột quỵ" với nhiều biểu hiện khác nhau nhưng có cùng một yếu tố sinh bệnh là thiếu máu nuôi não. Bệnh thiểu năng tuần hoàn não là bệnh lý nguy hiểm và biến chứng của bệnh có thể đến bất cứ lúc nào nên cần theo dõi người bệnh sát sao, tránh để người bệnh làm việc quá sức, căng thẳng quá mức hay xúc động bất ngờ,...

Thiểu năng tuần hoàn não nếu không được phát hiện kịp thời và điều trị tích cực có thể tiến triển thành tai biến mạch máu não. Do vậy, biết cách sơ cứu bệnh nhân thiểu năng tuần hoàn não kịp thời có thể ngăn ngừa nguy cơ tai biến và giảm những biến chứng gây ảnh hưởng tới chất lượng sống của người bệnh.

Nếu nhận thấy các triệu chứng bất thường như đau đầu dữ dội, chóng mặt, ngất xỉu,... cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế uy tín, bệnh viện gần nhất để cấp cứu kịp thời. Trong trường hợp gọi cấp cứu, người thân cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế trong khi chờ đợi sự trợ giúp đến.

• Đảm bảo an toàn cho bản thân và bệnh nhân.
• Di chuyển bệnh nhân đến nơi thoáng mát, tránh xa các yếu tố nguy hiểm.
• Nới lỏng quần áo, thắt lưng của bệnh nhân để giúp họ dễ thở hơn.
• Đặt bệnh nhân nằm ngửa, kê cao đầu bằng gối hoặc khăn mềm.
• Nếu bệnh nhân có dấu hiệu co giật, hãy bảo vệ họ khỏi chấn thương bằng cách di dời các vật dụng xung quanh.
• Ghi lại các thông tin quan trọng như thời gian xuất hiện các triệu chứng, mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng.
• Giải thích rõ ràng tình trạng của bệnh nhân cho nhân viên y tế, bao gồm các triệu chứng, thời gian xuất hiện và các thông tin quan trọng khác.
• Không cho bệnh nhân ăn hoặc uống bất cứ thứ gì cho đến khi được bác sĩ cho phép.

3. Chăm sóc bệnh nhân thiểu năng tuần hoàn não tại nhà

Chăm sóc bệnh nhân thiểu năng tuần hoàn não tại nhà đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị, cải thiện chất lượng cuộc sống và ngăn ngừa biến chứng. Dưới đây là một số lưu ý khi chăm sóc bệnh nhân thiểu năng tuần hoàn não tại nhà:

Bệnh nhân thiểu năng tuần hoàn não nên tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ

• Uống thuốc đầy đủ và đúng giờ theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý điều chỉnh liều lượng hoặc ngừng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.
• Tái khám định kỳ để theo dõi tình trạng bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Duy trì lối sống lành mạnh

• Chế độ ăn uống lành mạnh, cung cấp đầy đủ, cân bằng dinh dưỡng, giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ. Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, cholesterol, muối, đường. Bổ sung thực phẩm tốt cho hệ tim mạch và não bộ như: cá béo, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt. Uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 2 lít).
• Tập luyện thể dục thường xuyên: Tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần. Lựa chọn các bài tập phù hợp với sức khỏe và điều kiện của bệnh nhân như đi bộ, yoga, bơi lội. Tránh các hoạt động thể chất quá sức hoặc gây căng thẳng cho cơ thể.
• Ngủ đủ giấc: Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm để cơ thể được nghỉ ngơi và phục hồi. Tránh thức khuya, ngủ không đủ giấc hoặc ngủ không ngon giấc.
• Quản lý stress hiệu quả: Tránh lo âu, căng thẳng, stress quá mức. Tìm kiếm các phương pháp thư giãn phù hợp như thiền, yoga, nghe nhạc.
• Bỏ hút thuốc lá: Hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra các bệnh tim mạch và mạch máu não. Bỏ hút thuốc lá giúp cải thiện lưu thông máu và giảm nguy cơ biến chứng.
• Hạn chế sử dụng rượu bia: Sử dụng rượu bia quá mức có thể gây hại cho hệ tim mạch và mạch máu não. Hạn chế hoặc cai nghiện rượu bia để bảo vệ sức khỏe.

Bệnh nhân và người chăm sóc cần biết cách tự theo dõi sức khỏe tại nhà

• Theo dõi huyết áp, nhịp tim và cân nặng thường xuyên tại nhà.
• Ghi chép nhật ký sức khỏe để theo dõi các triệu chứng, tác dụng phụ của thuốc (nếu có).
• Báo cáo cho bác sĩ nếu có bất kỳ thay đổi nào về sức khỏe.

4. Bệnh thiểu năng tuần hoàn não có chữa khỏi được không?

Theo quan điểm y khoa hiện đại, bệnh thiểu năng tuần hoàn não không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của y học và những biện pháp điều trị phù hợp, bệnh nhân có thể kiểm soát tốt tình trạng bệnh, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ biến chứng, bằng cách:

Điều trị nguyên nhân: Điều trị các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao,... để cải thiện lưu thông máu lên não.

Điều trị triệu chứng: Sử dụng thuốc giúp cải thiện lưu thông máu lên não, giảm các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, mất ngủ,...

Thay đổi lối sống: Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát stress, bỏ hút thuốc lá, hạn chế rượu bia,...

Bệnh nhân cần kiên trì điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, kết hợp với thay đổi lối sống lành mạnh để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất.

5. Lưu ý đối với người béo phì, người cao tuổi, phụ nữ mang thai... bị thiểu năng tuần hoàn não

Người béo phì: Béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao,... là những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến thiểu năng tuần hoàn não. Do đó người béo phì bị thiểu năng tuần hoàn não cần lưu ý:

• Giảm cân bằng chế độ ăn uống hợp lý và tập luyện thể dục thường xuyên.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao.
• Theo dõi sức khỏe định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.

Người cao tuổi: Ở người cao tuổi, theo tuổi tác, các mạch máu não trở nên kém đàn hồi, dễ bị xơ vữa, tắc nghẽn, dẫn đến thiểu năng tuần hoàn não. Khi bị thiểu năng tuần hoàn não, người cao tuổi cần:

• Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân bằng, tập luyện thể dục thường xuyên.
• Kiểm soát tốt huyết áp, cholesterol.
• Khám sức khỏe định kỳ và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Phụ nữ mang thai: Thai kỳ khiến nhu cầu oxy và dinh dưỡng cho não tăng cao, dễ dẫn đến thiếu máu não. Phụ nữ mang thai cần lưu ý:

• Bổ sung đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là vitamin, khoáng chất và omega-3.
• Theo dõi cân nặng hợp lý, tránh tăng cân quá nhiều.
• Khám thai định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

6. Chi phí điều trị thiểu năng tuần hoàn não

Chi phí điều trị thiểu năng tuần hoàn não phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như mức độ nặng nhẹ của bệnh, phương pháp điều trị tùy theo tình trạng của từng cá nhân:
 

Thu Hiền (theo báo SK&ĐS)