Khuyến cáo tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khoẻ cộng đồng trước tác động của nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn

Thực hiện tinh thần chỉ đạo tại Công văn số 299/GDSKTƯ ngày 29/5/2026 của Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương nhằm cụ thể hóa các nội dung trọng tâm Công văn số 827/PB-SKCĐ-LĐ ngày 26/5/2026 do Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế ban hành, trên đây là những hướng dẫn y tế thiết thực giúp người dân có thể chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trước các diễn biến cực đoan của thời tiết.
Theo thông tin dự báo khí tượng thủy văn, do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, từ đầu năm đến nay điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm với số ngày nắng nóng gia tăng gay gắt, lượng mưa thiếu hụt phổ biến từ 10% đến 40% trên phạm vi cả nước. Tình trạng này khiến dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức rất thấp, cảnh báo sớm nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước sạch cho sinh hoạt và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân, người lao động. Nhằm chủ động ứng phó và phòng chống dịch bệnh bùng phát trong mùa khô hạn, ngành y tế khuyến cáo người dân cần hiểu rõ về các tình trạng nguy hiểm như say nắng, say nóng, đột quỵ do tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột. Các đối tượng có nguy cơ cao cần đặc biệt chú ý bao gồm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, người mắc bệnh mạn tính như tim mạch, hô hấp, tiểu đường và người lao động cường độ cao ngoài trời.  Khi bản thân hoặc người xung quanh xuất hiện các biểu hiện ảnh hưởng đến sức khỏe do nắng nóng, người dân cần chủ động phân loại mức độ để xử trí ban đầu kịp thời. Ở mức độ nhẹ với các biểu hiện như mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, chuột rút, cần chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, nới lỏng quần áo, lau người bằng khăn mát hoặc dội nước mát tại nách, bẹn, cổ, cho uống từng ngụm nước nhỏ tốt nhất là dung dịch Oresol pha đúng liều lượng và xoa bóp nhẹ vùng cơ bị chuột rút. Đối với mức độ nặng nguy hiểm tính mạng như đau đầu dữ dội, khó thở, co giật, hôn mê, trụy tim mạch, phải gọi ngay cấp cứu 115 hoặc chuyển nhanh đến cơ sở y tế gần nhất, đồng thời liên tục chườm mát cho nạn nhân trong suốt quá trình di chuyển.
  Để thiết lập hàng rào dự phòng chung hàng ngày, người dân được khuyến cáo hạn chế tối đa việc ra ngoài trời trong khung giờ cao điểm từ 10 giờ đến 16 giờ, tránh thay đổi môi trường đột ngột từ phòng điều hòa ra ngoài trời nắng, mặc quần áo thoáng mát, sáng màu, bổ sung đầy đủ rau xanh, trái cây và uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày chia làm nhiều lần. Đối với người lao động ngoài trời, cần bố trí thời gian làm việc phù hợp vào sáng sớm hoặc chiều muộn, định kỳ nghỉ ngơi nơi thoáng mát từ 15 đến 20 phút sau mỗi 45 đến 60 phút làm việc, trang bị đầy đủ bảo hộ như mũ, nón, kính, quần áo thấm mồ hôi, bổ sung nước khoáng, Oresol đều đặn và tuyệt đối không dùng đồ uống có cồn.
  Bên cạnh đó, việc chủ động thực hiện hướng dẫn xử lý nước hộ gia đình trong điều kiện hạn hán, xâm nhập mặn là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa dịch bệnh. Người dân cần ưu tiên lựa chọn nguồn nước giếng đào, giếng khoan; nếu phải dùng nước ao hồ, sông ngòi, kênh rạch thì chọn điểm ít ô nhiễm và lấy nước càng xa bờ càng tốt. Quy trình làm trong nước được thực hiện bằng cách sử dụng phèn chua với liều lượng 1 gam cho 20 lít nước, hòa tan khuấy đều, chờ 30 phút gạn lấy nước trong, hoặc lọc nhiều lần bằng vải cotton sạch trường hợp không có phèn chua. Sau khi làm trong, tiến hành khử trùng nước quy mô hộ gia đình bằng Cloramin B 0,25g với tỷ lệ 1 viên cho 25 lít nước trong, hoặc Aquatabs 67mg với tỷ lệ 1 viên cho 20 lít nước trong, khuấy đều, đậy nắp chờ 30 phút. Nguồn nước này sau xử lý dùng cho sinh hoạt, nếu muốn uống trực tiếp vẫn bắt buộc phải đun sôi để bảo đảm an toàn. Ngành y tế cũng khuyến khích kết hợp sử dụng thiết bị lọc nước hợp chuẩn, nhưng cần lưu ý nước đầu vào của máy lọc phải là nước đã được làm trong từ trước để tránh gây tắc nghẽn thiết bị./.

Khoa TTGDSK